|
1/22/2010
|
|
Michael Parnis
|
|
Dep. Secretary General - International and Educ.
|
Print
|
Dawk bla xogħol f’pajjiżna laħqu 7%. Skont statistika maħruġa
mill-Eurostat, f’pajjiżna wieħed minn kull 14-il persuna m’għandhomx impjieg.
Din hi l-ogħla rata ta’ qgħad f’Malta għal dawn l-aħħar snin u kollox jindika
li din ir-rata se tiżdied aktar matul din is-sena u se tilħaq is-7.5%. Dawn
huma figuri inkwetanti u fl-opinjoni tiegħi ma tantx huma reali.
Filwaqt li nemmen li hemm nies li jirreġistraw għax-xogħol li mhux veru jridu
jaħdmu u jagħmlu minn kollox biex ma jmorrux kull darba li jiġu offruti
impjieg jew taħriġ, nemmen ukoll li hemm ħafna ħaddiema li m’għandhomx triq
oħra għajr li jaċċettaw impjiegi b’kundizzjonijiet baxxi, xi kultant taħt
dak li tipprovdi l-liġi biex ikollhom xi ħaġa tal-flus. Ħafna ħaddiema qegħdin
jaċċettaw xogħol prekarju u mhedda li jekk biss jitkellmu dwar trejdunjin
isibu ruħhom barra. Smajt b’każ li għax ħaddiem staqsa jekk hemmx unjin f’post
ġdid tax-xogħol tkeċċa l-għada.
Dan l-aħħar smajna b’ħaddiema li jingħataw paga minima permezz ta’ ċekk u hekk
kif isarfu dan iċ-ċekk miżeru jagħtu lura €20 lill-‘employer’ tagħhom bħala
ħlas talli jimpjeghom. Bla dubju ma jingħatawx riċevuta iżda jekk xi ħadd
jitkellem jew ma jħallasx jispiċċa barra. Każi fejn ħaddiema huma mħallsin
bir-rata ta’ €3.50 is-siegħa jew inqas, meta il-paga minima hi €3.8. Ħaddiema
li jingħataw impjieg partajm u jiġu mġiegħlin jaħdmu 60 siegħa. Ħaddiema li
jingħataw l-overtajm u jitħallsu bis-siegħa siegħa jew saħansitra anqas.
Stejjer simili ta’ ħaddiema abbużati kontinwament. Kull meta niġu ffaċċjati
b’każi simili nistaqsu jekk iridux li aħna nitkellmu għalihom u r-risposta tkun
mill-ewwel “le għax għall-inqas għandi impjieg u jekk nażżarda nitkellem
nitlef il-ftit li għandi u nerġa’ nispiċċa mingħajr impjieg.”
Minkejja dan xorta waħda ssib minn
ikollu kuraġġ u jitkellem. Ħafna minn dawk li jersqu ’l quddiem jindunaw kemm
kienu żbaljati li ma daħlux f’unjin qabel. Ħafna jingħataw lura dak li jkunu
tilfu jew insterqu.
Dan kollu ma jnaqqasx mir-responsabbiltajiet tal-Gvern li diversi drabi
jkollu hu ukoll rapporti bħal ma jkollna aħna. Minkejja dan kollu diversi
entitajiet pubbliċi jagħtu tenders lil min ikun jidher ċar li għandu xi ħaġa
ħażina. Fl-opinjoni tiegħi m’għandniex noqogħdu sempliċiment fuq dak li
jinkiteb fl-offerti, iżda l-Gvern qabel jagħti tender għandu jagħmel ċerti
verifiki dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol.
Dan għandu jssir mhux biss qabel it-tender iżda anke waqt li dak li qed
jinħadem. Ħafna huma dawk li jieħdu offerti u wara jkeċċu ħaddiema u jimpjegaw
oħrajn mingħajr ktieb tax-xogħol, b’kundizzjonijiet inqas mil-liġi jew
ħaddiema barranin. Il-Gvern għandu jara kif joħloq ċertifikat għal diversi
kumpaniji, mhux sempliċiment li dak li jkun kapaċi jieħu x-xogħol li għalih
ikkwota, iżda anke ċertifikat dwar il-kundizzjonijiet tal-ħaddiema. Jekk
hemm bżonn għandu anke jinvolvi lit-trejdunjin f’dan kollu. Mhux sew li
f’pajjiżna, tant żgħir li kulħadd jaf lil kulħadd inħallu dawn l-oxxenitajiet
iseħħu.
Kull meta nisma’ dwar ir-rata tal-qgħad jaqbadni tkexkif għax konvint li
minbarra dawk l-eluf bla xogħol hemm eluf oħrajn li għandhom xogħol prekarju
li mhu xejn għajr skjavitù modern.
Min-naħa l-oħra nappella lill-ħaddiema li qegħdin jaħdmu b’dan il-mod biex
jersqu għandna, m’hemmx għalxiex ħafna daqq ta’ trombi u llum tista’ anke
tagħmel kuntatt magħna bl-Internet, aħna noffru għajnuna u ħafna drabi
soluzzjonijiet.
Anke dawk li dan l-aħħar kienu mpjegati f’xi post tax-xogħol milli semmejt aktar
’il quddiem u tilfu l-impjieg tagħhom jistgħu jiġu għandna u flimkien naraw
x’nistgħu nagħmlu. Nagħmel appell lil dawk li għadhom ftit beżgħana milli
jersqu lejn unjin, żommu kollox li hu bil-miktub għandkom. Dawn tafu tiġu
bżonnhom biex tieħdu lura dak li serqulkom meta tagħmlu kuraġġ u tersqu lejn
il-GWU kif qegħdin jagħmlu l-eluf.
Id-djalogu soċjali
Kull soċjetà hi magħmula minn gruppi differenti – gruppi li ħafna drabi
għandhom interessi differenti. In-nies kienu draw li l-aħjar metodu biex tmexxi
l-interessi tiegħek hu li tingħaqad.
L-istess jiġri fil-qasam tax-xogħol fejn sew dawk li jħaddmu u dawk li jaħdmu
għandhom l-għaqdiet tagħhom biex imexxu sew l-interessi soċjali u sew dawk
ekonomiċi. Dan isir f’kull post tax-xogħol fejn il-maniġment u l-unjin jintaqgħu
biex jassiguraw li jkollna postijiet tax-xogħol li jaħdmu b’mod effiċjenti u
bl-akbar profitt u min-naħa l-oħra fejn il-kundizzjonijiet tax-xogħol ikunu
l-aħjar possibbli.
F’dinja aktar movimenta speċjalment fil-qasam ekonomiku fejn dak li jiġri
f’post, minkejja d-distanzi twal, ikollu effett fuq ħafna aktar postijiet
oħrajn fid-dinja. F’tebqa t’għajn, hi l-ekonomija kollha li tkun trid tinbidel
il-ħin kollu biex tilqa’ għat-tibdil fis-swieq internazzjonali li naħdmu fihom.
Biex jintlaħaq dan l-għan, ikun importanti wkoll li l-Gvern tal-pajjiż ikun
imdaħħal ukoll biex il-politika tiegħu twassal għal aktar ġid mingħajr ma jkun
hemm sfruttament tal-ħaddiema.
Id-djalogu soċjali għandu għeruq fondi f’Malta, fejn meta l-ekonomija kienet
tiddependi mis-servizzi Ingliżi, il-GWU dejjem ħasset il-bżonn li jkun hemm
qsim ta’ ideat bejnha u bejn il-Gvern fuq l-effetti tad-deċiżjonijiet
tal-Gvern Ingliż fuq l-ekonomija Maltija.
Meta l-ekonomija tagħna żviluppat biex tinkludi sew il-qasam industrijali u
sew il-qasam tas-servizzi speċjalment it-turiżmu, il-ħtieġa li jkun hemm
djalogu bejn it-tliet sieħba soċjali żdied. Fejn qabel dan kien isir b’mod
informali, fid-disgħinijiet inħolqot struttura fejn dan seta’ jsir. Qegħdin
nirreferu għall-MCESD – il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali.
L-MCESD sar il-mekkaniżmu li jintuża fuq livell nazzjonali biex isir
id-djalogu soċjali. Tajjeb li ngħidu li d-djalolgu soċjali hu prinċipju bażiku
sew għall-ILO – l-organizzazzjoni dinjija tax-xogħol u sew għall-UE. Dan għax
dawn jemmnu li aktar ma jkollok taħditiet għaddejjin bejn l-imsieħba soċjali
aktar ikun jista’ jsir tibdil mgħaġġel fl-ekonomija biex nilqgħu għat-tibdil
li jkun għaddej fid-dinja.
Il-mistoqsija ta’ din il-ġimgħa hi dwar id-djalogu soċjali. Il-mistoqsija
kienet: Temmen li l-Gvern verament jemmen fid-djalogu soċjali?
1. Le, mhux vera jemmen 87%
2. Iva, jemmen 3%
3. Xi kultant iva u xi kultant le 10%
Kummenti: Il-maġġoranza kbira, kwazi disgħa minn kull għaxar qarrejja ta’
l-orizzont jemmnu li dan il-Gvern ma jemminx verament fid-djalogu soċjali.
Kien hemm tlieta minn kull mitt qarrej li jemmnu li l-Gvern verament jemmen
fid-djalolgu soċjali u wieħed minn kull għaxra jemmnu li xi kultant jemmen u xi
kultant le.
Li 3%emmnu li l-Gvern verament jemmen fid-djalogu soċjali juri kemm għal
ħafna nies din il-frażi ma saret tfisser xejn. Dan għax tant hi minoranza
żgħira li kważi huma ftit li xejn li jemmnu dak li jintqal sew mill-Gvern u sew
minn gazzetti oħrajn fejn illum saret drawwa li wara kull laqgħa jkollna
kummenti dwar kemm il-laqgħat qegħdin ikunu produttivi. Kien ikun tajjeb
għall-ħaddiema jekk min iħaddem jemmen f’dan it-tip ta’ produttività fuq
il-post tax-xogħol għax il-ħaddiem kull ma jkun irid jagħmel hu li jisma’,
jaqbel mal-‘employer’ u fl-istess ħin ma jagħmel xejn għax jgħid li ma jista’
jsir xejn. Hekk qed jagħmel il-Gvern fl-MCESD.
Min-naħa l-oħra hemm 10% li jemmnu li l-Gvern xi kultant jemmen fid-djalogu
soċjali. Dan il-grupp probabbilment jiftakru li meta l-Gvern ikun irid xi ħaġa
li ma tiddependix minnu jipprova jidħol fi djalogu soċjali. Ara meta, per
eżempju, il-Gvern kien jinteressah li jkun hemm Patt Soċjali biex ikollu x’juri
li kulħadd hu wara d-deċiżjonijiet tiegħu, hemm emmen fid-djalogu.
Iżda f’ħafna mill-okkażjonijiet l-oħrajn, speċjalment meta l-Gvern ikun diġà
ddeċieda u beda jagħmel d-deċiżjonijiet tiegħu, hemm ma jkollniex bżonn
djalogu soċjali. Hemm kull ma jkollna bżonn ‘notice board’ – bħalma ddeskriva
tajjeb is-Sur Michael Parnis. F’dawn l-okkażjonijiet issib li l-Gvern kull ma
jagħmel hu li jġib lil xi ħadd biex joqgħod jispjega sew lill-‘employers’ u
l-unjins li huma rappreżentati fuq l-MCESD kemm kienet għaqlija d-deċiżjoni li
jkun diġà ħa l-Gvern. Xi kultant lanqas dan mhu biżżejjed għax il-Gvern ħafna
drabi qed jippretendi li wara li jkun għabba lill-poplu b’xi piż kbir,
l-unjins jgħidulu grazzi.
Sintendi dawk li huma pprivileġġati, l-obbligi tagħhom iħallsuhom bis-skiet.
X’hemm isbaħ milli toqgħod kwiet u minflok titkellem fuq il-problemi vera li
qegħdin iħabbtu wiċċhom magħhom il-ħaddiema u l-familji tagħhom titkellem fuq
affarijiet oħrajn. Biex aktar toħroġ tajjeb, kull ma tkun trid tagħmel hu li
thedded li se tieħu xi azzjoni fuq xi ħaġa oħra meta taf li minn dak li tkun
qed tgħid ma jkollok l-ebda intenzjoni li tagħmel xi ħaġa minnu.
Iżda l-GWU ħadet pożizzjoni oħra. Pożizzjoni ċara. Hi lesta li tiddiskuti u
lesta li tara l-ħaddiema jġorru sehemhom. Iżda mhix lesta li tgħabbi l-ħaddiema
bil-piżijiet mingħajr l-ebda nifs. Mhix lesta li tieħu sehem f’din il-farsa li
qiegħda issir biex ibella’ lin-nies li m’hemm xejn li jistgħu jagħmlu ħlief li
jdaħħlu idejhom fil-but u jkomplu jħallsu għall-inefficjenzi li qed jippermetti
l-Gvern filwaqt li jkomplu jnaqqsu milli jixtru bżonnijiet oħrajn.
Il-GWU ma marritx għall-aħħar laqgħa li għalkemm qalu li kienet produttiva
ħafna ma ħareġ xejn! Dan għamlitu biex turi li hi mhix sehem mill-farsa li
qiegħda ssir biex ngħaddu ż-żmien bin-nies. Dan qed tagħmlu għax hi unjin
serja.
Stharrig
Ix-xoghol prekarju hu forma ta' skjavit' modern?
1. IVA
2. LE
3. Gieli IVA gieli LE
Aghzel il-preferenza tieghek u ibghat SMS bin-numri tal-preferenza 1, 2 , 3 fuq
99497426 jew e-mail fuq mparnis@gwu.org.mt jew ċempel fuq in-numru 21232119